Please zoom in or out and select the base layer according to your preference to make the map ready for printing, then press the Print button above.

Salda Gölü'ne Beton Bahçesi


İhtilafın konusu (Özet):

Burdur’un Yeşilova ilçesinde bulunan Doğal Sit Alanı, Sulak Alan, Önemli Doğa Alanı ve Özel Çevre Koruma Bölgesi (ÖÇK) niteliğindeki Salda Gölü, tarımda kullanılması için gölü besleyen dereler üzerine yapılan gölet, çevresel yıkım yaratan iktidarın "Millet Bahçesi" adıyla başlattığı yapay parklar projelerinden birinin de gölün kıyısında yapılarak gölün turizm ve diğer amaçlar için kullanımını teşvik etmesinden dolayı kirlilik ve kurumakla yüz yüze. Salda Gölü, Burdur Gölleri Havzası içinde bulunan Salda Gölü alt havzası içinde ve Göller Yöresi’nin güneybatısında yer alır. Salda Gölü 6,8 kilometre eninde, 9,186 kilometre uzunluğunda ve Türkiye’nin en derin göllerinden biridir (maksimum 184 metre). Gölden akarsu çıkışı bulunmadığı için kapalı havza gölüdür.

Salda Gölü kasesi volkanik bir patlama ile oluştuğundan mavisi derin ve 184 metre derinliğinde Türkiye’nin en derin göllerinden biridir. Salda Gölü, normal şartlarda sürekli olan Karakova (Salda), Köpek, Doğanbaba, Değirmendere dereleri ve mevsimsel olan Kuruçay, Karanlık ve Kayadibi dereleri ile içinde bulunduğu tektonik çukurun etrafında bulunan düdenlerden göle ulaşan yeraltı sularıyla, doğrudan kapalı alt havza sınırları içerisine düşen yağışların yüzeysel akıma geçmesi ve üzerine düşen yağışlarla beslenmekte, buharlaşma ile su kaybetmektedir. Yağıştan beslenme yıllık metreküple yüzde 22.04, yeraltında tam olarak saptanamayan kaynaklardan beslenmesi yüzde 26.33’e denk gelen Salda’nın buharlaşma oranı yüzde 54’e yakın… 

Bütün geri kalan açığını derelerden sağlamak zorunda… Gölü besleyen en önemli kaynak Düden Çayı ve Eşeler Dağı’ndan gelen ve mevsimsel akış gösteren Doğanbaba, Köpekçayı, Karanlıkdere, Kuruçay derelerinden Doğanbaba ve Kuruçay’ın üzerine göletler yapılmış. Endüstriyel tarım, hayvancılık için yapılan bu göletler gölün can damarlarının kesilmesine neden olmuş durumda.

2006 yılında Bakanlar Kurulu Kararı ile Turizm Merkezi ilan edildi. Göl yakınındaki 12 hektarlık alan ise Temmuz 2011'de Tabiat Parkı olarak kabul edildi. 2017 yılına gelindiğinde göl ve çevresi hakkında projeler, haritalar hazırlandı ve 2017/298986 ihale kayıt numarası ile o projeler ihale edildi. Ardından Salda Gölü, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edildi ve 19 Mart 2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlandı.

Dünya’da Mars gezegeninin özelliklerini taşıyan iki yerden biri, Göller Bölgesi’nde yer alan Salda Gölü. Bir diğeri de Kanada’nın kuzeyinde. Mars’ta da bulunan ve stromatolik kayalar (magnezyumca zengin beyaz karbonat, oluşumlar) olarak bilinen yapılar bulunur. Dünya da 3,9 milyar yıl önce oluşmaya başlayan stromatolitlerin bir türü, Salda Gölü’nde oluşmaya ve yaşamaya devam etmektedir. Stromatolitler 7 gün 24 saat oksijen üreten oksijen pınarlarıdır.

Göldeki hidromanyezit stromatolitlerin oluşumunun her aşaması gözlemlenebildiğinden, bilim insanları için eğitim değeri yüksek laboratuvar gibidir. Bu özelliğiyle, Dünya dışı yaşamın nasıl olabileceği öngörüsüne katkı sunabilecek bir yerdir. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2013 yılında Salda Gölü ve çevresinde yaptığı çalışmada, 61 familyaya ait 301 sucul ve karasal bitki türü belirlenmiştir. Bu bitkilerden ikisi de endemik türlerdir.

Aynı çalışmada 101 kuş türünün varlığı tespit edilmiştir. Bu kuş türlerinden 75’i Bern Sözleşmesi kapsamında koruma altındadır.

Temel veriler

İhtilafın ismi:Salda Gölü'ne Beton Bahçesi
Ülke:Türkiye
İl veya eyaletBurdur
Yer:Yeşilova
Konum hassasiyetiYÜKSEK (yerel düzey)

İhtilafın nedenleri

Ana kategori:Turizm ve eğlence kaynaklı ihtilaflar
Alt kategori:Çöp doldurma alanları/Tehlikeli atık işleme/Kontrolsüz çöp dökümü
Endüstriyel gıda üretimi (monokültür & hayvancılık)
İhtilafa konu olan meta:Ekosistem hizmetleri
Turizm hizmetleri

Proje detayları

Proje detayları

Salda Gölü Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine ait sosyal donatılar inşaatları ve altyapı ve çevre düzenlemesi işi ihalesi 31 Temmuz 2019'da yapıldı. 2019’da 1 milyon 300 bin kişinin ziyaret ettiği Salda Gölü Millet Bahçesi projesi sosyal donatılar, kafe, büfe, otopark alanları, yönetici ve sağlık birimleri, giyinme, soyunma birimleri, satış üniteleri, cankurtaran yapıları, mescit ve tuvaletler olarak 1090 metrekare alanda yapıldı. Böylece ise toplam 1715 metrekare kapalı alan oluşturuldu.

Yatırım miktarı24.2 milyon TL
İhtilafın başlama yılı:01/01/2017
İhtilafın bitme yılı:23/12/2020
Proje sahibi şirketler:Güngör Tarım İnşaat San. ve Tic. A.Ş from Turkey
İlgili devlet kuruluşları:Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
Devlet Su İşleri (DSİ)
Burdur Belediyesi
Harekete geçen sivil toplum kuruluşları:Salda Gölü Koruma Derneği,
Ekoloji Birliği
Türk Mimar Mühendis Odaları Birliği

İhtilaf

İhtilafın yoğunluk durumuDÜŞÜK (Kısıtlı yerel örgütlenmeler)
Karşı hareketin başladığı aşama:Projeyi önleyici olarak
Harekete geçen gruplar:Yerel sivil toplum örgütleri
Sosyal hareketler
Bilim insanları/uzmanlar
Harekete geçme şekilleri:Alternatif rapor/bilgi oluşturma
Platform/ağ oluşturma
Alternatif çözüm önerileri oluşturma
Dava, mahkeme, yasal aktivizm
Medya tabanlı aktivizm/alternatif medya
ÇED raporlarına itirazlar
Kampanyalar (imza, bilgilendirme vb.)

Projenin etkileri

Çevre etkileriGörülen: Biyolojik çeşitlilik kaybı (yaban hayatı, tarımsal çeşitlilik), Manzara/estetik kaybı, Yer altı sularının kirlenmesi veya tükenmesi, Hidrolik ve jeolojik sistemlerin büyük ölçekli hasarı, Ekolojik ve hidrolojik dengenin bozulması
Potansiyel: Çölleşme/kuraklık

İhtilaf süreci

Projenin mevcut durumuFaaliyet göstermekte
İhtilaf sürecinde gerçekleşenler:Mahkeme kararı (başarı)
Mahkeme kararı (başarısızlık)
Mahkeme kararı (karara bağlanmamış)
Varsa öneriler:Salda Gölü Koruma Derneği’nin öncelikli istekleri; 1) Göle girmek yasaklansın. 2) Millet Bahçesi Projesi iptal edilsin. 3) Göl çevresinde teşviklerle susuz tarım özendirilsin. 4) Her türlü zararlı atığın göle ulaşması engellensin.
Bu ihtilafta çevre adaleti sizce sağlandı mı?:Hayır
Neden? Kısaca açıklayınız:Salda Gölü'nün kirlenmesi ve kuruması süreci hızlı bir şekilde devam ediyor. Çevre aktivistleri ve bilim insanlarının önerileri yetkililer tarafından gözardı ediliyor.

Referanslar ve belgeler

İlgili yasa ve mevzuat - ihtilafla ilişkili hukukî metinler

SALDA GÖLÜ DOĞAL SİT ALANI
https://tvk.csb.gov.tr/salda-golu-dogal-sit-alani-haber-231661

Orman ve Su İşleri Bakanlığı, GÖLLER VE SULAK ALANLAR EYLEM PLANI 2017-2023
https://supolitikalaridernegiblog.files.wordpress.com/2018/02/gc3b6ller-ve-sulak-alanlar-eylem-plani.pdf

Referanslar - ihtilafla ilgili makale, kitap…

WWF Korunan Alanlarda Doğa Turizmi Yaklaşımlarına Dünyadan Örnekler
https://d2hawiim0tjbd8.cloudfront.net/downloads/korunan_alanlarda_doa_turizmi_yaklamlarna_dunyadan_ornekler.docx

WWF Salda Gölü ÖBA Raporu
https://d2hawiim0tjbd8.cloudfront.net/downloads/salda_golu_oba.pdf

Doğan Kantarcı, SALDA GÖLÜ (Gökçe Göl) VE ÇEVRESİ ÜZERİNE EKOLOJİK BİR DEĞERLENDİRME
https://www.kentveyasam.com/FileUpload/ep770356/File/1._salda_golu_kantarci_23.10.2019.pdf

Dönüşü Olmayan Çevresel Tahribatların Bir Yenisi: Salda Gölü
http://www.mimarlikdergisi.com/index.cfm?sayfa=mimarlik&DergiSayi=429&RecID=5082

Çevre Mühendisleri Odası'nın hazırladığı "SALDA GÖLÜ ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESİ" DEĞERLENDİRME RAPORU
https://www.cmo.org.tr/resimler/ekler/48ab064edf7223c_ek.pdf?tipi=67&turu=H&sube=5

İnternet bağlantıları - ihtilafla ilgili internet sayfaları, gazete yazıları…

Ekoloji Birliği'nin Salda Gölü ile ilgili açıklamaları ve haberleri
https://ekolojibirligi.org/etiket/salda-golu/

KRİSTAL GÖL: SALDA

Atlas Dergisi'nde Salda Gölü ve civarındaki köylülerin konuya yaklaşımı üzerine çıkan yazı
https://www.atlasdergisi.com/kesfet/kristal-gol-salda-burdur.html

WWF Salda Gölü açıklaması
https://www.wwf.org.tr/calismalarimiz/ormanlar/baska_salda_yok_/

Salda Gölünde son durum
https://k2haber.com.tr/2020/12/23/civi-dahi-cakilmayacak-salda-golu-kiyisina-ahsap-uniteler-yapildi/

Doğal Koruma Alanları ile ilgili araştırma projeleri yürüten Doğa Derneği'nin Salda Gölü sayfası
https://www.dogadernegi.org/salda-golu/

İlgili görseller (fotoğraflar, videolar) - ihtilafla ilgili fotoğraf ve video linkleri

Salda Gölünden eşsiz görüntüler
https://youtu.be/ks9CQTdCM24

Salda Gölü'nün derinliklerinde...
https://youtu.be/XF3ao4DC1Bg

Diğer belgeler

Salda Gölü'ndeki Millet Bahçesi inşaatı Göle insan girişinin engellenmesi gerekirken, turizmi teşvik amacıyla yapılaşmaya açıldı.
https://file.ejatlas.org/docs/5375/salda_gölü.mp4

Salda gölü kıyısında inşaat kamyonları Gölün kıyısındaki beyaz kumlar kamyonlarla taşındı.
https://file.ejatlas.org/docs/5375/salda_gölünde_kamyonlar.mp4

Salda Gölü basın açıklaması Gölün korunması için açılan davalarla ilgili bilgilendirme
https://file.ejatlas.org/docs/5375/Salda_Gölü_ile_ilgili_basın_açıklaması.mp4

Salda Gölü Koruma Derneğinin çalışmaları ve mücadelesi
https://file.ejatlas.org/docs/5375/salda_gölü_koruma_mücadelesi.mp4

Ek bilgiler

Son güncelleme09/01/2021